X
تبلیغات
امپراطوران آنلاین

                                           

                                          

                     دستورالعمل تدوین پایان نامه     

 

            گروه کارشناسی ارشد فقه و مبانی حقوق اسلامی   

  

        تهیه و تنظیم: دکتر محمد علی قربانی 

        برای نگارش پایان نامه آیتمها و نکاتی باید مورد توجه  دانشجویان  

 

        عزیز قرار گیرد که در ذیل به پاره ای از آنها پرداخته میشود :

1.انتخاب موضوع

یکی از مهم ترین مراحل انجام یک پژوهش ، انتخاب موضوع مناسب از سوی محقق است. از جمله مسائلی که در انتخاب موضوع باید مورد نظر قرار گیرد، به قرار ذیل است:

الف)موضوع باید نو و جدید باشد. منظور از نو بودن موضوع آن است که محقق محترم مجهولی را معلوم سازد و در واقع حرف ، مطلب ، شیوه و یا سخن جدیدی را برای ارائه داشته باشد و یا استنباطی نو از اندیشة پیشینیان ارائه دهد.

ب)موضوع باید کار بردی باشد. یعنی  باید در یکی از مجامع حقوقی  ، قضائی ، فقهی  و یا حکومتی کاربرد داشته باشد .

جـ)موضوع باید با رشتة تخصصی فقه ومبانی حقوق همخوان باشد، بنابراین موضوعاتی که فقهی ، اصولی ، قواعد فقه و آیات الاحکام باشد مورد تأیید قرار می گیرد و موضوعات حقوقی ، اخلاقی ، قرآن و حدیث ، فلسفی و کلامی و... صرف پذیرفته نیست.

د)موضوع  نباید تکراری باشد یعنی موضوع پایان نامه باید علاوه بر واجد بودن مطالب بالا در این واحد دانشگاهی در ترمهای گذشته بعنوا ن پایان نامه ارائه نشده باشد.

ه) موضوع پایان نامه نباید تنش زا باشد یعنی از جمله اموری که باعث برخورد و تنش بین دانشجویان و اساتید یا امور حساس حکومتی ، اجتماعی و فرهنگی نباشد .

و ) منابع و مدارک تحقیق در مورد موضوع مورد نظر باید بنحوی و لو بالقوه در دسترس باشد . بنابراین اگر موضوع تحقیق از منا بعی باشد که به هیچ وجه دسترسی بدان امروزه ممکن نیست ، قابل قبول نیست .

2.تهیة طرح و سرفصل های  اصلی  تحقیق :

پس از انتخاب موضوع، محقق باید چهارچوب کار و سرفصل های اصلی تحقیق ـ که در لاتین به آن پلان (Plan  ) یا نقشة کار گفته می شود ـ را تهیه و تنظیم نماید. هر موضوع تحقیقی می تواند اقتضای طرح و چهارچوب خاص خود را داشته باشد؛ بنابراین نمی توان قالب یکسانی را برای تمامی موضوعات ارائه نمود ؛ اما آنچه که محقق باید در بررسی هر موضوعی در نظر داشته باشد، ارائه کار تحقیقی خود در قالب و طرحی مشخص است؛ لذا قالب زیر به عنوان نمونه پیشنهاد می گردد.

الف) چکیدة تحقیق؛ حداکثر در دو صفحه بعد از فهرست مطالب قرار می گیرد. چکیده باید به نحوی تنظیم شود که خواننده با مراجعه بد ان در جریان مباحث اصلی و اساسی که محقق بدان پرداخته است، قرار گیرد. محتوای چکیده باید شامل؛ بیان موضوع در یک جمله، هدف تحقیق، دامنه تحقیق، نوع منابع مورد استفاده و نتایج تحقیق باشد.

از جمله نکاتی که باید در نوشتن چکیده رعایت شود، به قرار زیر است:

1.از ذکر مطالبی که در متن پایان نامه نیامده است، خودداری شود؛

2.برای مطالب چکیده آدرس ذکر نشود ؛

3- مطالب چکیده مختصر و مفید در حد یک صفحه باشد .

4-  در نوشتن چکیده میتوان  به بیان خلاصه ای از سر فصلهای اساسی تحقیق بصورت بسیار کوتاه اشاره نمود .

ب)مقدمه؛ برای ورود به بحث اصلی، پایان نامه باید دارای مقدمه باشد. مقدمه معمولاً بین یک تا دو صفحه می باشد.

ج)فصل اول پایان نامه با عنوان کلیات تحقیق پس از مقدمه می آید که در آن به موارد زیر پرداخته می شود:

1.بیان مسأله که به تبیین موضوع می پردازد؛ به طوری که محدودة بحث مشخص شود.

2.تاریخچة موضوع که طی آن تاریخچه مختصری از موضوع ارائه می گردد.

3.ضرورت، اهداف و اهمیت موضوع که طی یکی دو صفحه آورده می شود.نگارنده در این قسمت

باید به سه سوال زیر به صورت نسبتا مشروح پاسخ دهد:

الف)چه ضرورتی اقتضا نموده که نگارنده به این موضوع بپردازد؟

ب)نگارنده با پرداختن به این موضوع چه اهدافی را دنبال می کند؟

ج)در شرایط کنونی پرداختن به این موضوع دارای چه اهمیتی بوده ؟

4.پرسش های تحقیق و فرضیه ها؛ هر تحقیق باید دارای فرضیات و یا پرسش هایی باشد که اساس و پایه پایان نامه را به خود اختصاص می دهد و محقق تا پایان کار تمام تلاش خود را در راستای بررسی و اثبات فرضیه ها و یا پاسخ گویی به پرسش های تحقیق به کار می گیرد.

فرضیات باید جملات خبری باشند. البته اثبات فرضیه الزامی نیست؛ یعنی ممکن است محقق پس از پایان بررسی فرضیه اولیه خود، به نتیجه ای مغایر با آن دست یابد.

5.روش تحقیق؛ روش تحقیقی که نگارندة پایان نامه برای تدوین آن برگزیده و در نظر گرفته است باید آورده شود.

6.مروری بر پیشینه تحقیق در  گذشته ؛ نگارنده باید قبل از بررسی موضوعِ مورد نظر خود، کارهای پژوهشی که دیگران در رابطه با آن انجام داده اند ـ اعم از کتاب ، مقاله ، پایان نامه و ... ـ را بررسی و نقاط قوت و ضعف هر یک را تجزیه و تحلیل نماید و در پی آن از پرداختن مجدد به موضوعی که دنبال می کند دفاع کند. منظور از این مبحث ذکر کتب مفصل فقهی و روایی و کتب قواعد فقهی که در بابی از ابواب به موضوعات فقهی پرداخته اند، نیست ؛ بلکه منظور کتب ، مقالات و پایان نامه هایی است که به طور کلی یا جزئی به موضوع محقق پرداخته باشند.

7.تعریف اصطلاحات و بیان مفاهیم؛ نویسنده پایان نامه باید اصطلاحات کلیدی و اصلی موضوع را با

 استفاده از منابع معتبر و دست اول از نظر لغوی و اصطلاحی تعریف نماید تا مراد نویسنده پایان نامه از

واژه های بکار رفته در موضوع تحقیق تبیین شود.  

د)فصل های اصلی پایان نامه؛ پس از فصل نخست که در آن کلیاتی از تحقیق بیان می شود ، فصل های اصلی تحقیق که تعداد آنها به اقتضای موضوع و فرضیات و یا پرسش های تحقیق تعیین می شود، با پیشنهاد محقق و راهنمایی استادان راهنما و مشاور تنظیم می گردد. هر یک از این فصل ها می تواند به بخش های مختلف تقسیم شود.

عناوین فصل ها و مباحث باید متناسب با موضوع تحقیق و در راستای فرضیه ها و یا پرسش های تحقیق ، روان و بدون ابهام و حتی الامکان مختصر باشد. زیر مجموعة هر فصل و مباحث باید مرتبط با عناوین هر فصل و مبحث باشد.

عناوین انتخاب شده معمولاً نباید به صورت جملة خبری و یا پرسشی باشد؛ بلکه بهتر است به صورت یک عنوان رسا و گویا باشد.

هـ) نتیجه گیری و پیشنهادها ؛ پس از بررسی و تجزیه و تحلیل موضوع در فصل های اصلی تحقیق، جمع بندی نهایی باید در این جا  آورده شود. محقق در این جا باید ضمن بیان موضوع تحقیق و اشاره اجمالی به روند بررسی موضوع، پرسش ها و فرضیه ها را به ترتیب آورده و نتیجه نهایی آنها را با اشاره ای بسیار گذرا به استدلال هر یک بیان نماید، به طوری که تعداد صفحات این بخش  از سه تا چهار صفحه فراتر نرود. سپس محقق می تواند طی حداکثر یک صفحه پیشنهاد هایی را که محققان آینده بررسی کننده موضوع مورد نظر باید برای رسیدن به نتایج دیگر و یا بهتر مد نظر قرار دهند، ارائه کند.

  

3.قسمت های فرعی پایان نامه :

رعایت احکام فرعی پایان نامه باید به شرح ذیل باشد:

3-1 در هنگام صحافی مطابق روال معمول یک برگ سفید در نظر گرفته می شود.

3-2.صفحه بعدی پایان نامه به « بسم الله الرحمن الرحیم » اختصاص دارد.

3-3 مشخصات روی جلد دقیقاً در اولین صفحه بعد از بسم الله و فرم اصالت پایان نامه می آید.

3-4.صفحه تأیید استادان راهنما و مشاور و داور  بعد از آن می آید.

3-5 ترجمه انگلیسی فرم روی جلد پس از آن می آید .

3-6.صفحه « تقدیم به » پس از آن می آید. (بیش از یک صفحه نشود.)

3-7 .صفحه سپاسگزاری حداکثر در یک صفحه پس از « تقدیم » می آید.

3-8 .فهرست مطالب بعد از صفحه سپاسگزاری می آید. با توجه به آنکه برای تقسیم بندی قسمتهای مختلف پایان نامه  در آغاز فصل بندی شده و فصلها بخش بندی و بخشها گفتار بندی و مبحث بندی میگردد، لذا عناوین مذکور در  پایان نامه در صورتی واجد مباحث موجود باسد باید مرتب گرددجزوه و دانشجویان می توانند با نظر استاد راهنما  و مشاور از فصل بندی مناسب  استفاده کنند.

4.شماره گذاری صفحات

 در مورد صفحات فرعی بدین صورت عمل شود که صفحات قبل از مقدمه ؛ با حروف ابجد شماره گذاری می شود. اما صفحات اصلی پایان نامه که با چکیدة تحقیق آغاز می شود، با اعداد و از یک شماره گذاری می شود. شمارة صفحات فرعی و اصلی باید در پایین صفحه و قسمت وسط باشد.

5- نحوه نگارش مطالب هر فصل یا هر مبحث :

توصیه می شود برای نوشتن مطالب هر مبحث از ورود به بحث با نقل قول مستقیم از مطالب دیگران خودداری شود؛ بلکه ابتدا عنوان مبحث را طی یکی دو بند ( پاراگراف ) به عنوان مقدمه آن مبحث تشریح نمایید(تذکر: بدون در نظر گرفتن تیتر «مقدمه»برای مباحث) و سپس دیدگاه ها و نقطه نظرهای صاحب نظران را با دسته بندی منطقی ارائه کرده و مستندات هر یک را پس از ذکر آن دیدگاه تشریح نمایید. علاوه بر بیان این مطالب می توانید به تجزیه و تحلیل و یا حتی نقد آنها بپردازید.لازم به ذکر است که در بیان نکات مقدماتی هر مبحث که از آن به پردازش اولیه نگارنده تعبیر می شودباید نکات زیر در نظر گرفته شود:

الف)تعداد سطرهای مقدماتی هر مبحث «پردازش اولیه» به حجم مطالب اصلی و محتوای آن بستگی دارد لذا این مقدمه می تواند در حد یک پاراگراف پنج سطری تا حداکثر یک صفحه باشد.

ب)در پردازش اولیه یا همان مقدمه هر مبحث ابتدا باید عنوان مبحث به اختصار تبیین شود و پس از آن علت گشوده شدن آن فصل یا مبحث آورده شود و در نهایت روند تدوین و محورهایی که نگارنده در آن مبحث بدان خواهد پرداخت اشاره شود.

در پایان هر مبحث یعنی پس از مقدمه مذکور و تبیین ، تحلیل یا نقد و بررسی دیدگاه ها، چنانچه نگارندة پایان نامه دیدگاه جدیدی دارد و یا یکی از دیدگاه های موجود را ترجیح می دهد، با ذکر دلایل لازم آن را بیان می دارد. دیدگاه نگارنده می تواند دقیقاً یکی از همان دیدگاه های مطرح شده و یا دیدگاه جدید و مغایر و یا اینکه اصلاح شده یکی از آنها باشد.

اگر چه بهتر است نگارنده از نقل عین مطالب دیگران خودداری کرده و دیدگاه دیگران را به قلم و بیان خود در آورده و در پایان نامه بنویسد و آدرس مطالب را دقیقاً در پاورقی بیاورد اما چنانچه از کتب عربی استفاده شده دانشجویان گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی باید اصل متن عربی را با بهره گیری از منابع موجود در سی دی المعجم الفقهی و یا سایر منابع در نقل قول ذکر کنند تا در مرحله بررسی پایان نامه و ارزیابی استادان راهنما و مشاور و هیئت داوران بتوانند صحت برداشت نگارنده را از متون عربی تشخیص داده و اظهار نظر نمایند.

اگر مطالب عیناً از دیگری نقل می شود، باید آغاز و پایان آن داخل گیومه « …… » قرار داده شود.

 

6.نحوه آدرس دادن در پاورقی :

 الف -اگر مطلبی برای اولین بار در پایان نامه ذکر می شود و آن مطلب از کتابی گرفته شده باشد آدرس آن در پاورقی به شرح زیر نوشته شود:

 ب - نام خانوادگی، نام، عنوان کتاب ، نام و نام خانوادگی مترجم، ناشر، محل نشر، نوبت و سال انتشار، شمارة جلد، شمارة صفحه. بین هر قسمت از اطلاعات فوق الذکر ویرگول (،) و پایان هر پاورقی نقطه (.) گذاشته شود.

ج - اگر از ترجمه استفاده نشده است، قسمت نام مترجم نوشته نمی شود.

 د - عنوان کتاب ها در پاورقی ها و به ویژه در قسمت فهرست منابع و مآخذ باید به طور کامل نوشته شود؛ به عنوان نمونه: کتاب جواهر الکلام با عنوان کامل آن ؛ یعنی « جواهر الکلام فی شرح شرائع الاسلام » نوشته شود. البته چنانچه کتابی با عنوان اختصاری شهرت دارد، می توان در متن تحقیق از آن به اختصار نام برد.

 ه - اگر از کتاب و یا هر منبع و مرجع دیگری برای بار دوم ، سوم و … بلافاصله ( یعنی پاورقی دیگری بین آنها ذکر نشده باشد) استفاده می شود، به عبارت « همان » اکتفاء شود. اگر ازهمان منبع بلافاصله استفاده می شود، اما شمارة صفحه و یا جلد متفاوت است، به شکل « همان ، ص 112. » و « همان ، ج 2 ، ص 236. » نوشته می شود.

 و - برخی از نویسندگان به عنوان خاصی شهرت دارند؛ مثل : « امام خمینی » ، « شهید اول » و … بهتر است برای بار اول نام خانوادگی و نام آنها به همراه عنوانی که بدان شهرت دارند آورده شود و برای دفعات بعدی به همان عنوان بسنده گردد.

 ز - چنانکه برای بار دوم در پایان نامه از همان منبع با فاصله استفاده می شود، پس از ذکر نام نویسنده ، نام کتاب را آورده و به جای بقیة مشخصات لفظ « پیشین »  آورده شود و بعد از عبارت پیشین جلد و شماره صفحه مربوط ذکر شود.

ح - چنانچه مطلبی از دو منبع استفاده شده است، ضمن رعایت تقدم و تأخر تألیف اثر ابتدا مشخصات کتاب مقدم و سپس کتاب یا کتاب های بعدی می آید.

ط - اگر اثری داری دو یا سه مؤلف باشد، شهرت و نام هر سه تن را به ترتیبی که پشت جلد اثر آمده است، می نویسند؛ لکن اگر بیش از سه تن مؤلف داشته باشد، تنها نام اولین مؤلف ذکر می شود و کلمة « و دیگران » در پی آن می آید؛ مانند: مکارم شیرازی ، ناصر و دیگران ، تفسیر نمونه ، …

 ی - اگر از مقاله ای استفاده شده است، به صورت زیر ارجاع داده می شود:

نام خانوادگی نویسنده مقاله ، نام ، عنوان مقاله ، عنوان نشریه ، سال نشر ، دورة نشر، شماره انتشار ، صفحه. به نمونه ای که در پاورقی ذکر شده است دقت کنید.  

ک- در مورد آیات قرآن ، اگر در متن تحقیق به سوره و شمارة آیه اشاره شده است، به ذکر پاورقی نیازی نیست؛ در غیر این صورت باید در پاورقی همان صفحه نوشته شود.

 ل - برخی ممکن است مطلبی را از صاحب نظری ( نه در کتاب و یا نوشتة آن صاحب نظر) ، بلکه از کتاب و یا مقاله و یادداشت دیگری اقتباس نمایند، اولاً در یک پژوهش علمی این گونه نقل قول ضعف محسوب می شود ؛ لذا دانشجویان باید برای طرح دیدگاه هر صاحب نظر، به منبع و مأخذ اصلی ( دست اول ) مراجعه کنند؛ مگر در مواردی که منبع اصلی نایاب و یا دور از دسترس باشد. در این صورت می توان نام آن صاحب نظر و عنوان کتاب وی را در متن تحقیق  نوشت و در پاورقی مشخصات کتابی که مطلب از آن نقل شده است، نوشته شود.   

م - بکار گیری القاب و عناوین برای افراد به ویژه عناوین غیر علمی در متن تحقیق و یا پاورقی و فهرست منابع بپرهیزید. البته بکار بردن واژه های « دکتر » و « آیت الله » در برخی از نوشته ها متداول است ؛ لذا دانشجویان در پاورقی و فهرست منابع از این عناوین  میتواننداستفاده کنند و در متن تحقیق اگر برای همة افراد یکسان عمل شود، مانعی به نظر نمی رسد. لازم به ذکر است که برخی از دانشمندان و صاحب نظران به عنوان خاصی شهرت پیدا می کنند، به گونه ای که با آن عنوان بهتر شناخته می شوند؛ لذا بکار بردن این گونه عناوین در متن تحقیق بلامانع به نظر می رسد؛ مانند: علامه طباطبایی ، علامه حلی ، محقق اردبیلی ، پروفسور حسابی و … که البته همة این ها، عناوین علمی هستند.

در بارة اسامی استادان راهنما و مشاور که روی جلد و صفحة تأیید پایان نامه می آید، از بکار بردن عناوینی چون « جناب آقای » ،  و … خودداری شود و فقط از عنوان دکتر و یا آ یه الله  و یا حجه الاسلام و المسلمین … استفاده شود.

7.فهرست منابع و مآخذ :

 الف -  در انتهای پایان نامه فهرست منابع می آید که ابتدا منابع فارسی ( کتاب )، پس از آن منابع عربی ( کتاب )، پس از آن مقالات به ترتیب حروف الفبای نام خانوادگی نویسنده و پس از آن سایر منابع مثل مجموعه قوانین آورده می شود. مشخصات همة منابع در این فهرست باید به طور کامل و به همان صورتی که در پاورقی برای اولین بار ذکر می شود، ـ به استثنای شمارة صفحه ـ آورده شود.

 ب- اگر از قرآن کریم ، نهج البلاغه و صحیفة سجادیه استفاده شده است، با توجه به احترام ویژه ای که این آثار دارند ابتدای فهرست منابع عربی بدون رعایت ترتیب الفبا آورده می شود. چنانچه از ترجمة خاصی از سه کتاب مذکور استفاده شده است، پس از آنها ذکر می شود؛

ج - اگر بیش از یک اثر از نویسنده ای استفاده شده است؛ در فهرست منابع ، شهرت و نام نویسنده که به دنبال اولی می آید، تکرار نمی شود؛ بلکه به جای آن از نقطه چین و یا خط ممتد استفاده می شود ؛

د – لازم است در فهرست منابع عنوان کتاب با قلم درشت تر و به صورت اتالیک تایپ شود.

ه - برخی از آثار ممکن است مشخصات کامل مورد نظر جهت نوشتن در فهرست منابع را نداشته باشند؛ لذا در چنین مواردی به شرح زیر عمل شود:

اگر شمارة چاپ را ندارد؛ « بی چا » نوشته شود.

اگر نام ناشر را ندارد؛ « بی نا » نوشته شود.

اگر محل نشر آن معلوم نیست؛ « بی جا » نوشته شود.

اگر تاریخ انتشار ندارد؛ « بی تا » نوشته شود.

8.رعایت اصول نگارش پایان نامه نویسی :

 یکی از مسائل مهم در تدوین پایان نامه رعایت اصول و قواعد نگارش است. اهم مطالب مربوط به اصول نگارش که به روش نشانه گذاری اختصاص دارد و از کتاب روش تحقیق دکتر جعفر نکونام گرفته شده است ، به شرح ذیل می آید.

8-1 .نقطه (.)

·         در پایان جملة خبری کاملی که به جملة پس از خود وابسته نباشد؛ مانند: حق آمد. باطل رفت.

·         در پایان جملة انشایی؛ مثل: شاید این به سود تو نباشد.

·    پس از حروف اختصاری؛ مانند: ق.م.ا ( قانون مجازات اسلامی ) پس از حروف اختصاری پرکاربرد ـ چنانچه یک حرف باشد ـ نیازی به نقطه نیست؛ مانند: ص ( صفحه ) ، ش ( شمسی ) ، ق ( قمری ).

·         پس از شماره های عددی؛ مانند: 1. 2. 3.

یادآوری: نقطة پایان، پس از نشانه های دیگر مثل گیومه و پرانتز می آید.

8-2 .ویرگول (،)

·    میان اجزای جمله اگر طولانی باشند؛ مانند: پس از سال ها انتظار، بالاخره دیروز بعدازظهر، آن عزیز سفر کرده آمد.

·         میان کلمه هایی که احتمال غلط خوانی آنها می رود؛ مانند: ما، در خلوت به روی خلق بستیم.

·    برای جدا کردن بخش های یک نشانی یا مشخصات یک کتاب؛ مانند: موسوی خمینی ، سیدروح الله، تحریرالوسیله، … .

·         به جای « واو » عطف؛ مانند: آب، غذا و مسکن از ضروریات اولیة حیات آدمی است.

·         پس از منادا؛ مانند: ای پسر، در زندگی ادب پیشه کن.

8-3 .نقطه ـ ویرگول (؛)

·         میان جمله های کامل به هم وابسته؛ مانند: تو می توانی؛ اما نمی خواهی.

·    برای جدا کردن قسیم ها ، اجزا و موارد یک چیز از یکدیگر؛ مانند: آثار مولانا عبارت است از: مثنوی معنوی؛ کلیات شمس؛ فیه ما فیه؛ و … .

·         پیش از کلمه ها و جمله های توضیحی؛ مانند: إنّما الاعمال بالنّیّات؛ عمل هر فردی در گرو نیت اوست.

8-4 .دو نقطه (:)

·    پیش از قسیم ها، اجزا و موارد یک چیز؛ مانند: منابع چهارگانه استنباط احکام عبارت است از: کتاب؛ سنت؛ اجماع و عقل.

·         پیش از نقل قول مستقیم؛ مانند: حضرت علی ـ علیه السلام ـ می فرماید: « ……. ».

·         پس از کلمات توضیحی؛ از قبیل: یعنی ، چنان که ، مانند ، مثال ، مثل.

8-5 .سه نقطه ( … )

·         برای نشان دادن کلمه یا عبارت یا جمله یا جملات محذوف یا ناتمام.

8-6 .علامت پرسش (؟)

·    پس از جملة پرسشی مستقیم یا کلمه و عبارت جانشین جملة پرسشی مستقیم؛ مانند: کدام رنگ را می پسندی؟ سبز؟ یا آبی؟

یادآوری: پس از پرسش های غیر مستقیم، انکاری و خواهشی نقطه گذاشته می شود؛ مانند:

استاد از دانشجو پرسید که آیا کتاب را خوانده است. ( پرسش غیر مستقیم )

چه کسی از عاقبت امور آگاه است. ( پرسش انکاری )

اجازه می فرمایید، رفع زحمت کنم. ( پرسش خواهشی )

8-7 .خط تیرة کوتاه (ـ)

·         در دو طرف جملة معترضه؛ مثل: امام صادق ـ علیه السلام ـ می فرماید: …

8-8.گیومه ( « … » ) ، ( “ … ” )

·         برای نشان دادن آغاز و انجام نقل و قول مستقیم؛ مانند:

دکتر علیرضا فیض در تعریف «عاقله» می نویسد: «عاقلة جانی عبارتند از پدر، مردان بالغ، عاقل و ثروتمند از خویشان پدری او … ».[12]

·         برای متمایز کردن عناوین و مصطلحات؛ مانند:

برخی اعتقاد دارند که از عبارت «الانثی بالانثی» در آیة 178 سوره بقره متفاوت بودن دیه زن و مرد فهمیده می شود.

هر گاه نقل قولی در ضمن نقل قولی دیگر آورده شود، میان دو نشانة نقل و قول متمایز از قبلی،

مثل ( “  ” ) قرار داده می شود؛ مانند:

«گفت: در جایی خوانده ام: “ یا خاموش باش، یا حرفی بزن که از خاموشی بهتر باشد”».

 

9.نکاتی دیگر

1.برای تایپ پایان نامه قلم های زیر پیشنهاد می شود:

الف)عناوین فصل ها با قلم تیتر (Titrtimes) شمارة 22 نازک؛ مانند نمونه زیر:

فصل نخست : کلیات تحقیق

ب)عناوین مبحث ها با قلم تیتر شماره 16 نازک؛ مانند:

بخش اول: بیان مسأله

ج)عناوین گفتارها با قلم تیتر شماره 13 نازک؛ مانند:

گفتار نخست: تعریف موضوع

د)متون فارسی داخلی پایان نامه با قلم لوتوس (Lotus) شماره 15 نازک ؛ مانند:

در ماده 188 ق.م آمده است: «عقد خیاری آن است که برای طرفین یا یکی از آنها یا برای ثالثی اختیار فسخ باشد».

هـ)متون عربی ، از قرآن و حدیث داخلی پایان نامه با قلم بدر (Badr) شماره 15  مانند:

«إنَّا أنـزَلـنَاهُ فِی لَـیَلَـةِ الـقَـدرِ ...».

2.اگر در پایان نامه از آیات قرآن کریم  استفاده می شود، حتماً باید به طور کامل ، دقیق و بدون اشکال اعراب گذاری شود.

3.اعراب گذاری سایر متون عربی الزامی نیست، مگر مواردی که استاد راهنما توصیه نماید. در هر

حال متون عربی باید به صورت عربی تایپ شود، به عنوان مثال « ة » به صورت « ه » یا « ة »

تایپ نشود.

4.یکی از اشکالاتی که معمولاً در پایان نامه ها کم و بیش مشاهده می شود، اغلاط تایپی به ویژه

در متون عربی است که به هیچ عنوان پذیرفتنی نیست. اگر چه دانشجو بعد از دفاع ملزم به اصلاح آنها

می شود، اما در داوری پایان نامه به عنوان نقطه ضعف تلقی می شود.

5.هر جا که از اعداد برای تفکیک بخش های مختلف یک موضوع استفاده می کنید ـ از جمله در پاورقی ها ـ بعد از عدد، نقطه قرار داده شود؛ مثل: ( 2. )

6.ابتدای هر بند (پاراگراف) از هر فصل ، بخش و زیر بخش در متن پایان نامه حداقل هفت میلی متر تورفتگی داشته باشد.

7.صفحات اصلی پایان نامه بدون حاشیه و با مشخصات زیر باشد:

الف) از بالای صفحه  بفاصله 5/2 سانت یک خط ممتد عرضی کشیده میشود .

ب ) از بالای صفحه بفاصله 2 سانت  فقط عناوین اصلی فصلهای پایان نامه نوشته میشود .

ج) فاصله بالای صفحه تا شروع سطر اول، 2 سانتی متر.

د) فاصله آخرین سطر تا پایین صفحه، دو ونیم سانتی متر.

ه) فاصله سمت راست 3 سانتی متر و فاصله سمت چپ 2 سانتی متر.

و) فاصله بین هر سطر یک سانتی متر باشد.

ز) شماره صفحات در قسمت پایین صفحه و وسط درج شود.

با توجه به رعایت بندهای مذکور، تعداد سطرهای هر صفحه  حدود22 سطر خواهد بود.

 

 چند تذکّر مهم

 1.در برخی موارد دانشجویان اشکالات و اغلاط اعرابی ، املایی و حتی نگارشی موجود در پایان نامة خود را به عهده تایپ کننده می گذارند، در حالی که مسؤولیت کامل آن فقط با دانشجوست.

2.یکی از اشکالاتی که عموماً در پایان نامه های دانشجویان تاکنون مشاهده شده است، نقل قول های مکرر و طولانی و بدون توضیح ، تبیین ، تحلیل ، نقد و ... از سوی نگارنده آن می باشد، در حالی که موارد مذکور در ارزیابی پایان نامه ها نقش مهمی دارد ، لذا حضور نگارنده باید در تدوین پایان نامه محسوس و قابل ملاحظه باشد.

3. دانشجویان  محترم میتوانند علاوه بر کتابها و رفرنسهای اصلی از منابع دسته اول فقهی که در لوح فشرده « المعجم الفقهی » آمده است استفاده کنند و با توجه به اینکه استفاده از منابع موجود در المعجم یکی از آسانترین راه های دسترسی به منابع دست اول است، لذا ارجاعات داده شده در پاورقی ها و فهرست منابع باید به منابعی باشد که در لوح فشرده المعجم ذکر شده است، به طوری که استادان راهنما، مشاور و داور بتوانند عنداللزوم مطالب اقتباس شده را با منابع اصلی تطبیق دهند.

5.برای دانشجویان رشته فقه هیچ موضوع حقوقی محض قابل قبول نیست، بلکه همه موضوعات باید از دیدگاه فقهی ، اصول فقه ، قواعد فقهی و مواردی که با تخصص این رشته تناسب کامل دارد باشد، اما برخی از دانشجویان موضوعات انتخابی را صرفاً و یا اغلب از دیدگاه حقوقی بررسی می کنند که پذیرفته نیست.هر چند پرداختن به مباحث حقوقی بصورت فرعی و ضمنی بلا مانع است .

6.تأیید استاد راهنما و مشاور مبنی بر آماده بودن پایان نامه برای دفاع به هیچ عنوان دلیلی بر اخذ نمره عالی نیست، در واقع تأیید استاد راهنما به منزله تضمین اخذ حداقل نمره قبولی از دید خودشان است؛ به ویژه آنکه یک سوم از مسؤولیت ارزیابی و دادن امتیاز به پایان نامه به عهده استاد داور است و رأی اکثریت برای نمره دادن پایان نامه حاکم نیست تا تصور شود که با نظر راهنما و مشاور اکثریت حاصل می شود.  

7- در رابطه با نمره پایان نامه ، نمرات استاد راهنما و مشاور و داور با هم جمع میشود و مجموع تقسیم بر 3 میگردد .

----------------------------------------------------------------------------------------------------------

نمونه طرح روی جلد :     

                                                          

                                     واحد علوم و تحقیقات گیلان - رشت

                                       گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی

                      پایان نامه برای دریافت درجه کارشناسی ارشد « M.A »

                                     رشته فقه و مبانی حقوق اسلامی

 

                                                           موضوع:

                                            بررسی تطبیقی شرح لمعه

 

 

                                                        استاد راهنما:

                                           دکتر سید علی میر ابراهیمی

 

 

                                                         استاد مشاور:

                                                  دکتر محمد علی قربانی

 

 

                                                            نگارش:

                                                     عبد الله عبد اللهی

 

                                                         زمستان 88

-------------------------------------------------------------------------------------

نمونه صفحه تایید استادان راهنما و مشاورو داور

                                                                        

                                                          

                                        واحد علوم و تحقیقات گیلان - رشت

                                          گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی

                         پایان نامه برای دریافت درجه کارشناسی ارشد « M.A »

                                         رشته فقه و مبانی حقوق اسلامی

 

 

                                                         موضوع:

                                             بررسی تطبیقی شرح لمعه

 

 

                                                         نگارش:

                                                   عبد الله عبد اللهی

 

                             استاد راهنما: دکتر سید علی میر ابراهیمی

                             استاد مشاور: دکتر محمد علی قربانی

                             استاد داور : دکتر سید رضا آیتی

 

 

                                                      زمستان 88

 

 -----------------------------------------------------------------------------------------

نمونه مربوط به فهرست مطالب

 

فهرست مطالب

 

 عنوان   ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ    صفحه

 چکیده تحقیق  ......................................................................................

 مقدمه ...................................................................................................

۱- فصل اول: کلیات تحقیق  ..............................................................

۱-۱-        بیان مسأله  ...............................................

۲-۱-      تاریخچه موضوع    ..............................................                         

۳-۱-       ضرورت، اهداف و اهمیت موضوع   ....................

۴-۱-       پرسش های تحقیق  .........................................

۵-۱-        فرضیه بحث ........................................

۶-۱-        روش تحقیق  و نوع آن ....................................

۷-۱-        مروری بر تحقیقات گذشته  ....................................

۲- فصل دوم: تعاریف ، اصطلاحات ، مباحث عام . ........................

۱-۲-        بخش اول: ..............................................................

۱-۱-۲-    گفتار اول: .........................................................................

۲-۱-۲-    گفتار دوم: .........................................................................

۳-۱-۲-     گفتار سوم:  ..................................................................

۲-۲        بخش دوم: ..........................................................................

۱-۲-۲ - گفتار اول ....................................................................

۲-۲-۲-  گفتار دوم: ...................................................................

۳-۲-۲-     گفتار سوم: ......................................................................

۳- فصل سوم: با توجه به موضوع تعیین می شود.  ..........................

۱-۳-      بخش اول: ...............................................................................

۲-۳-      بخش دوم: ........................................................................

۳-۳-      بخش سوم: ..................................................................

   (  فصل ها و بخش های احتمالی دیگر  ) .................................................

 4- فصل چهارم  : نتیجه گیری و پیشنهادها  ..............................

 فهرست منابع .................................................................................

          الف)منابع فارسی ......................................................................

          ب)منابع عربی ...................................................................

          ج)مقالات ...........................................................................

          د)سایر منابع  .............................................................................

ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

نمونه فهرست منابع و مآخذ

1-    قرآن کریم

2-    آل شیخ مبارک، قیس بن محمد ، حقوق و مسئولیت پزشکی در آئین اسلام ، ترجمه محمود عباسی ، چاپ اول ، انتشارات حقوقی ، تهران ، سال 1377.

3-    آموزگار ، مرتضی : تعقیب کیفری و انتظامی پزشک مقصر ، انتشارات مجد ، چاپ اول ، تهران، سال 1385.

4-    -----------------  : مجله علمی پزشکی قانونی ، دوره 12، شماره2، تابستان 1385.

5-    ابو زهره،محمد: الجریمه و العقوبه فی فقه الاسلامی ، المکتبه الانجلو المصریه ، مصر ، سال1950.

6-     ابی داود ، سنن ابی داود ، دوره چهار جلدی ، چاپ اول، دارالفکر، جلد دوم ،  سال 1410 ه.ق.

7-    اردبیلی ، مقدس : مجمع الفا ئده و البرهان ، کتاب دیات ، جامعه مدرسین ، حوزه علمیه قم.

8-    اردبیلی ، دکتر محمد علی : حقوق جزای عمومی، دو جلد ، چاپ اول، نشر میزان ، تهران ، سال 1379، جلد اول.

9-    الگود ، سیریل: تاریخ پزشکی ایران و سرزمینهای خلافت شرقی ، ترجمه باهر فرقانی، چاپ دوم ، انتشارات امیر کبیر، تهران ، سال 1371.

10-     امیدی بنی کندی ، جلیل : موجبات ضمان کیفری در حقوق اسلامی ، رسالۀ کارشناسی ارشد ، دانشگاه تهران ، دانشکده حقوق و علوم سیاسی ، سال 1370.

11-     ایمانی ، محمد رضا: بررسی جرائم و مجازاتهای پزشکی در ایران ، مؤسسۀ فرهنگی انتشاراتی حیان – ابا صالح، سال1382.

بیهقی ، سنن الکبری ، دوره ده جلدی ، چاپ بی تا، دارالفکر ، بیروت ، لبنان، جلد هشتم